Financieel plan

Voor u uw onderneming kunt oprichten, moet u een financieel plan opmaken over de voorgenomen activiteiten. Dit plan moet een gedetailleerd overzicht bieden van de nodige financiële bronnen en van de behoeften in de eerste twee werkjaren van de vennootschap. Het plan moet ervoor zorgen dat u de voorziene financiële verbintenissen kunt houden.

Als u een bvba of nv opricht, moet u het opgestelde financieel plan aan een notaris voorleggen.

Er zijn geen wettelijke bepalingen over de inhoud van het businessplan. Toch moet het businessplan toelaten om een prognose te maken voor de eerste werkjaren.

Het financiële plan

Wie een onderneming opricht is doorgaans wettelijk verplicht een financieel plan op te stellen. Dit plan moet bij een notaris worden neergelegd. Voor de eerste drie exploitatiejaren moeten prognoses worden opgesteld. Als de onderneming binnen deze termijn failliet gaat, kan de rechtbank van koophandel dit plan opvragen.Wanneer blijkt dat uw onderneming ondergekapitaliseerd is, dat wil zeggen dat u onvoldoende geldmiddelen hebt uitgetrokken om uw bedrijf op te starten, dan bestaat het gevaar dat u persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld.

Dit plan is een dynamisch beleidsinstrument dat u in staat stelt op elk moment na te gaan in hoeverre de doelstellingen zijn verwezenlijkt. Zo kunt u waar nodig bijsturende maatregelen nemen. Het kan zijn dat u niet bekend bent met concepten zoals zelffinanciering, variatie van de bedrijfskapitaalbehoefte, thesauriepositie
e.d. In dit geval wordt u aangeraden de hulp in te roepen van een deskundige, bijvoorbeeld een bekwame boekhouder.
Onthoud echter dat de indeling van het financiële plan, in tegenstelling tot de balans en resultatenrekening, niet aan bijzondere wettelijke voorschriften moet voldoen.
Als de praktische aspecten in verband met het bestaan van uw onderneming eenmaal zijn vastgelegd, kunt u precies nagaan wat de financiële gevolgen hiervan zijn.

Welke financieringsbronnen heb ik nodig?

Bij het uitwerken van een financieel plan is het zaak te bepalen welke financiële middelen vereist zijn voor de goede gang van zaken van de onderneming. Bij deze uiterst technische en zelfs complexe kwestie moeten enkele kanttekeningen worden geplaatst. In de praktijk moeten we namelijk onderscheid maken tussen :

• De berekening van de financieringsbehoefte
• De manier om in deze behoefte te voorzien.

Berekening van de financieringsbehoefte

De omvang van uw financieringsbehoefte hangt af van vier onderscheiden parameters:

1. De investeringen bestaan uit aankopen van goederen en diensten met een levensduur van meer dan een jaar.
2. De cashflow komt overeen met het bedrijfsresultaat, aangepast voor niet-betaalde baten en lasten (bijvoorbeeld afschrijvingen en voorzieningen voor risico’s en kosten). Deze cashflow is negatief als uw onderneming niet alle werkingskosten dekt.
3. De bedrijfskapitaalbehoefte is te verstaan als het kapitaal dat u nodig hebt om uw voorraden en handelsvorderingen (debiteurentermijn) te financieren, na aftrek van de door leveranciers (crediteuren) aan u verstrekte kredieten. Deze behoefte verloopt evenredig met uw omzet. Afhankelijk van de bedrijfstak en kenmerken van uw zaak, varieert de bedrijfskapitaalbehoefte tussen 5 en 20% van uw omzet.
4. De kredietaflossingen hangen af van de looptijd en de rentetarieven voor investeringskredieten, achtergestelde leningen of andere langlopende leningen die uw onderneming heeft aangegaan.

Tellen we deze vier componenten bij elkaar, dan krijgen we het te financieren saldo, dat wil zeggen uw financieringsbehoefte. Deze behoefte wordt elk jaar berekend en varieert bijgevolg in de tijd. Na de aanloopperiode moet de financieringsbehoefte verdwijnen.

Dekking van de financieringsbehoefte

We onderscheiden drie grote methoden om het te financieren saldo te dekken:

1. Kapitaalinbreng door de promotoren zelf (in het onderhavige geval bent u de promotor) en, op bijkomstige wijze, door de partners die belang hebben bij het project (industriele partners, risicokapitaalverschaffers...).
2. Bankleningen op korte en lange termijn.
3. In bepaalde gevallen, overheidssteun.

De verdeling tussen deze drie financieringsmethoden berust op diverse afwegingen.
Zonder in details te treden moet u rekening houden met de volgende principes:

• Het kapitaal, de langlopende leningen en de investeringssteun van overheidswege moeten de financieringsbehoefte grotendeels dekken (met name als die niet verdwijnt na twee jaar).
• Kortlopende leningen en andere vormen van overheidssteun moeten dienen om het restsaldo van de financieringsbehoefte te dekken.
• Er moet een evenwicht bestaan tussen het kapitaal en de langetermijnfinanciering. In de praktijk komt de verhouding tussen beide financiële vermogensbronnen uit tussen 1-1 en 1-3 afhankelijk van de looptijd van de uit te voeren investeringen en van het werkterrein.
• De omvang van de overheidssteun (diverse steunvormen en openbare investeringsmaatschappijen) moet binnen de perken van het redelijke blijven. Zelfs in het gunstigste geval (bijvoorbeeld voor innovatiebedrijven) dekt deze steun vorm zelden meer dan 50% van de financieringsbehoefte.
• Kortlopende leningen zijn alleen bedoeld om te voorzien in een tijdelijke toename van de bedrijfskapitaalbehoefte of in seizoensgebonden schommelingen van de cashflow uit bedrijfsactiviteiten (“operating cash flow”).

De toepassing van deze principes varieert afhankelijk van het werkterrein, de ouderdom van de onderneming, de risicograad van de activiteiten, de omvang van het door de promotoren ingebrachte kapitaal... Er kunnen hier dus zeker geen algemeen geldende regels worden aangereikt.

Kosten-batenstructuur

Hier bestuderen we alle baten en kosten die verband houden met de operationele activiteiten over een tijdvak van twee tot vijf jaar.
Een degelijke beheersing van baten en kosten is een conditio sine qua non om een zaak goed te laten draaien. Bedoeling is uw omzetverwachtingen duidelijk vast te leggen, en daarnaast een gedetailleerd overzicht op te stellen van de kostprijs structuur, de omvang van de overheadkosten, de uit te voeren investeringen en
de vereiste financiering.

Voorbeeld van de inhoud van het financieel plan

Inlichtingen

1. algemene informatie over het bedrijf,
2. uit te voeren investeringen,
3. personeelsbehoefte,
4. leningen waarover moet worden onderhandeld,
5. verwachte inkomsten,
6. vaste kosten,
7. variabele kosten, dat wil zeggen de kosten als gevolg van de specifieke activiteiten.

Tabellen

• de verwachtingen voor de beheersrekeningen (meestal de eerste twee of drie jaar),
• een raming van de balans,
• een financieringstabel,
• een financiële planning van de eerste werkjaren.